<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="ZW01n0002">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka, Electronic version, No. 2 禪策問答</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻數位版, No. 2 禪策問答</title>
			<author>方廣錩整理</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>ZangWai</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">ZW</idno>.<idno type="vol">1</idno>.<idno type="no">2</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">禪策問答</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Fang Guangchang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">方廣錩大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【藏外】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2009-03-13T09:55:09">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0045a" n="0045a"/>
<lb ed="ZW" n="0045a01"/>
<lb ed="ZW" n="0045a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">題解</cb:mulu><head>禪策問答</head>
<lb ed="ZW" n="0045a03"/><byline cb:type="other">整理者　方廣錩</byline>
<lb ed="ZW" n="0045a04"/>
<lb ed="ZW" n="0045a05"/><p cb:type="head1" xml:id="pZW01p0045a0501">〔題解〕</p>
<lb ed="ZW" n="0045a06"/><p xml:id="pZW01p0045a0601">《禪策問答》，中國禪宗僧人所撰典籍，著者不詳，一卷。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a07"/><p xml:id="pZW01p0045a0701">本典籍以自設問答的形式，論述了禪師修習的種種問題。從通
<lb ed="ZW" n="0045a08"/>篇三十則問答的思想傾向看，應屬北宗禪的文獻。禪宗雖然主張敎
<lb ed="ZW" n="0045a09"/>外別傳，不立文字，但本文獻處處引用經文以證成己說，反映了禪、
<lb ed="ZW" n="0045a10"/>敎鬥爭中部分禪宗僧人的態度。本文獻所引經文往往與原文不完
<lb ed="ZW" n="0045a11"/>全相符，這一方面說明當時引文不嚴格，另一方面也許是由於展轉
<lb ed="ZW" n="0045a12"/>引用之故。本文獻未爲我國歷代經錄所著錄，亦未爲歷代大藏經所
<lb ed="ZW" n="0045a13"/>收。現於中國北京圖書館所藏敦煌遺書中發現，爲北新1254號，其
<lb ed="ZW" n="0045a14"/>詳情請參見本書《天竺國<name role="" type="person">菩提達摩</name>禪師論》之題解。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a15"/><p xml:id="pZW01p0045a1501">整理本以北京圖書館藏新1254號爲底本，無校本。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a16"/><p xml:id="pZW01p0045a1601">本文獻曾於1995年3月8日在日本京都禪文化研究所經集體
<lb ed="ZW" n="0045a17"/>討論，整理本吸收了討論會上的不少校訂意見，特別吸收了沖本克
<lb ed="ZW" n="0045a18"/>己先生對本文獻的不少校訂意見與註釋，特此說明，並向沖本克己
<lb ed="ZW" n="0045a19"/>及參加討論會的其他諸位先生表示感謝。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0045a20"/>
<lb ed="ZW" n="0045a21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">錄文</cb:mulu><head>〔錄文〕</head>
<lb ed="ZW" n="0045a22"/>
<lb ed="ZW" n="0045a23"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>禪策問答一卷</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="ZW" n="0045a24"/>
<lb ed="ZW" n="0045a25"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0045a2501">問：禪有幾種法門？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0045a26"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0045a2601">答曰：禪有無量法門。若聖理歸眞，惟存大道。故《法花經》云：
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0046a" n="0046a"/>
<lb ed="ZW" n="0046a01"/>「唯有一乘法，餘二卽非眞。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046001" n="0046001"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0046a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0046a0201">問：禪師，若爲坐？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0046a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0046a0301">答：端身直住，斂手對心，累腳重安，開眼合口，名之爲坐。故
<lb ed="ZW" n="0046a04"/>《維摩經》曰：「一坐十小劫，謂如一食頃。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046002" n="0046002"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0046a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0046a0501">問：禪師，若爲方便安心？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0046a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0046a0601">答：前念、後念，凝寂虛平。非空非有，非色非名。定住凝心，更
<lb ed="ZW" n="0046a07"/>無畢想。故經云：「念念相續，卽得悟道。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0046a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0046a0801">問：禪師，若爲看心，心何所緣？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0046a09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0046a0901">答曰：定心凝寂，無滅無生；非黑非白，非闇非明；非長非短，非
<lb ed="ZW" n="0046a10"/>住非行；無言無說，皎絕際停。故《法花經》云：「如諸佛所說眞實微
<lb ed="ZW" n="0046a11"/>妙法。」於此無緣法，云何有緣？</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0046a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0046a1201">問：禪師，旣無所緣，合大乘意，會應方便旨歸之處？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0046a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0046a1301">答：悟心坦蕩，無有旨歸接引禪門。定由念起，念逐心成。去思
<lb ed="ZW" n="0046a14"/>離想，勤行不住。非妙非闇非冥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046003" n="0046003"/>，淸虛杳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046004" n="0046004"/>絕，迥悟無生。故《維
<lb ed="ZW" n="0046a15"/>摩經》云：「三轉法輪於大千，其輪本來常淸淨。天人得道此爲證，三
<lb ed="ZW" n="0046a16"/>寶於是現世間。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046005" n="0046005"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0046a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0046a1701">問：禪師，若爲證得淸淨？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0046a18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0046a1801">答：坦然平正，絕想離思，非意所圖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046006" n="0046006"/>，非心可測。故《法花經》
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0047a" n="0047a"/>
<lb ed="ZW" n="0047a01"/>云：「諸法從本來，常自寂滅相，佛子行道已<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047001" n="0047001"/>，來世得作佛。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047002" n="0047002"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0047a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0047a0201">問：禪師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047003" n="0047003"/>，旣絕思<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047004" n="0047004"/>離想，若爲行道？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0047a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0047a0301">答：冥寂無心，名爲行道。故經云：「言若有所受，法墮於斷常。
<lb ed="ZW" n="0047a04"/>知當所受法，亦常亦無常。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0047a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0047a0501">問：禪師，有心卽應可進道。若無心，云何知？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0047a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0047a0601">答：身心直住，垢靜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047005" n="0047005"/>空閑，所以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047006" n="0047006"/>得知。故《維摩經》云：「過
<lb ed="ZW" n="0047a07"/>去心不可得，未來心不可得，現在心不可得。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047007" n="0047007"/>故引此證。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0047a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0047a0801">問：禪師，若爲喚作禪？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0047a09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0047a0901">答：故攝存心，無諸放逸。六根淸淨，動轉無虧。《法花經》云：
<lb ed="ZW" n="0047a10"/>「安禪合掌，說千萬偈。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047008" n="0047008"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0047a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0047a1101">問：禪師，何名爲空？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0047a12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0047a1201">答：冥眞絕思，不見身相，淸虛直住，皎絕網覆，名爲空。故經
<lb ed="ZW" n="0047a13"/>云：「入大寂定，名大涅槃。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0047a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0047a1401">問：禪師，何名入禪？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0047a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0047a1501">答：斂容安坐，心無散動。善惡都捨，不染暄塵。世見似癡，
<lb ed="ZW" n="0047a16"/>合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047009" n="0047009"/>聖敎。故《法花經》云：「十方國土中，唯有一乘法，無二亦無
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0048a" n="0048a"/>
<lb ed="ZW" n="0048a01"/>三。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/>復有一行，是如來行。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0048a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0048a0201">問：禪師，若爲坐禪？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0048a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0048a0301">答：身心常定，隨世散情。欣喜稍寬，卻於疲厭。敎淸虛氣，不
<lb ed="ZW" n="0048a04"/>染塵荷。故《法花經》云：「恒在<name role="" type="person">靈鷲山</name>，及餘諸住處。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048002" n="0048002"/>「我淨土不
<lb ed="ZW" n="0048a05"/>毀，而衆見燒盡。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048003" n="0048003"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0048a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0048a0601">問：禪師，何爲覺觀？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0048a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0048a0701">答：定住凝心。心有見聞，名之爲覺；覺無取捨，稱之爲觀。故
<lb ed="ZW" n="0048a08"/>經云：「是空亦空，是淨亦淨。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0048a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0048a0901">問：禪師，定有所覺知不？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0048a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0048a1001">答：住定悟然，都無所覺。雖復去來，知見不繞心。故經云：「色
<lb ed="ZW" n="0048a11"/>空愛，色愛空。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0048a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0048a1201">問：禪師，旣無所知，能受楚毒割截不？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0048a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0048a1301">答：不然。心堅固，空，離六塵，非是木石癡頑受鎸刺。故經云：
<lb ed="ZW" n="0048a14"/>「內空、外空。」內空者，六根空；外空者，六塵空。名爲證。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0048a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0048a1501">問：禪師，諸法盡空，不墮空見耶？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0048a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0048a1601">答：空若有見，卽有所依。若有所依，名爲見著。故經云「若以
<lb ed="ZW" n="0048a17"/>色見我，以音聲求我，是人行邪道，不能見如來」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048004" n="0048004"/>也。旣如此，空
<lb ed="ZW" n="0048a18"/>有並非。若修道若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048005" n="0048005"/>空有之性，卽知道從空有而生。得意忘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048006" n="0048006"/>
<lb ed="ZW" n="0048a19"/>言，存有空而不失。故經云：「空非空，故空，此空是空；有非有，故
<lb ed="ZW" n="0048a20"/>有，此有是空有名。」名爲證也。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0049a" n="0049a"/>
<lb ed="ZW" n="0049a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0049a0101">問：禪師，禪定以後，更有思量不？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0049a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0049a0201">答：定心平坦，無有塵埃。定後一處不移，念想恒存不散。雖復
<lb ed="ZW" n="0049a03"/>去來知見，不染聲塵。一想湛然，無生無滅。故經云：「王宮生而不
<lb ed="ZW" n="0049a04"/>生，雙樹滅而不滅。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0049a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0049a0501">問：禪師，四威儀中，何者得定？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0049a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0049a0601">答：大乘閑靜，開通無滯。四儀同寂，六度俱圓。一定淸虛，更
<lb ed="ZW" n="0049a07"/>無前後。故經云：「無前無後。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0049a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0049a0801">問：禪師應樂山林閑寂，何意住在村坊城郭喧嘩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049001" n="0049001"/>之處，豈容
<lb ed="ZW" n="0049a09"/>得定？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0049a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0049a1001">答：小心偏仄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049002" n="0049002"/>，意好山林，非寂不安，鬧無由定。大道寬弘，周
<lb ed="ZW" n="0049a11"/>流法界，示喧如寂，見靜不欣。雖處四流，心無愛染。故經云：「衆生
<lb ed="ZW" n="0049a12"/>行世間，卽見世間相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049003" n="0049003"/>；菩薩行世間，不見世間相。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0049a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0049a1301">問：禪師應餐松啖柏，何因還同世人相似？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0049a14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0049a1401">答：理歸眞寂，唯持心靜，何須餐松啖柏，服氣扶身？心涉六塵，
<lb ed="ZW" n="0049a15"/>無由合道。莫見形容相似，意實行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049004" n="0049004"/>。得道之門，豈由自餓？故《涅
<lb ed="ZW" n="0049a16"/>槃經》云：「庵羅之果，生熟誰知？」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049005" n="0049005"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0049a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0049a1701">問：禪師戒行精研，去魔離障，何因饒病？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0049a18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0049a1801">答：戒行修身，必得來生果報。今身饒病，過去業緣。現愛
<lb ed="ZW" n="0049a19"/>除<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049006" n="0049006"/>，當來樂果。故經云：「現身精進，多饒病痛，行者肥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049007" n="0049007"/>充。」此
<lb ed="ZW" n="0049a20"/>是也。業果未圓，愚生異解。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0050a" n="0050a"/>
<lb ed="ZW" n="0050a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0050a0101">問：禪師應著糞掃三衣，何意還同世人衣裳相似？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0050a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0050a0201">答：道從心起，不由破納衣裳；行逐身生，何論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050001" n="0050001"/>碎衣成道？但
<lb ed="ZW" n="0050a03"/>存心念定，三毒不生。雖復衣合人心，心爲聖主。如此之意，寧將心
<lb ed="ZW" n="0050a04"/>持身，終不將身持心。故經曰：「寧作心師，不師於心。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050002" n="0050002"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0050a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0050a0501">問：禪師能受罵辱楚毒，何意諧語面參異？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0050a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0050a0601">答：皮膚淺薄，隨色變異；心意幽深，無由可測。罵他得罪，受辱
<lb ed="ZW" n="0050a07"/>私欣。故經曰：「罵者是誰？打者是誰？」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0050a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0050a0801">問：禪師德行高明，何者被人訶詰，作於誹謗，唯而無對？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0050a09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0050a0901">答：行過三界，德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050003" n="0050003"/>被無邊。受詰彌欣，誹謗生喜。今雖受屈，
<lb ed="ZW" n="0050a10"/>往業彌長。莫見不聲，謂無所識。謗罵唯深，罪積須彌，業過阿鼻。
<lb ed="ZW" n="0050a11"/>故經云：「作色而罵佛，其罪尙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050004" n="0050004"/>輕；罵受持《法花》人，其罪過於
<lb ed="ZW" n="0050a12"/>彼。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050005" n="0050005"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0050a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0050a1301">問：禪師心應平等，彼意自違，念定不勤，倒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050006" n="0050006"/>生偏耳。</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0050a14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0050a1401">答<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050007" n="0050007"/>：禪師心恒端直。彼心不定，見有是非，謗毀前人，謂言阿
<lb ed="ZW" n="0050a15"/>曲。莫見慘色精神，敎於無識。故經云：「粗言及軟語，皆歸第一
<lb ed="ZW" n="0050a16"/>義。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0050a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0050a1701">問：禪師性行柔和，言語低<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050008" n="0050008"/>下，何因高強精神，雄猛用意？</p></sp>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0051a" n="0051a"/>
<lb ed="ZW" n="0051a01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0051a0101">答：出言契理，實是合心。貶受含靈，性行不等。柔隨和敎，強
<lb ed="ZW" n="0051a02"/>逐剛誹。禪師心意坦然，身隨世網。莫言雄烈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051001" n="0051001"/>，卽道心非；時見溫
<lb ed="ZW" n="0051a03"/>柔，便言證理。是故《涅槃經》云：「應久住處，不知大喩。」菩薩方知
<lb ed="ZW" n="0051a04"/>持戒、破戒。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0051a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0051a0501">問曰：課處卽應得坐，何意要在房舍、禪床，始行法敎？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0051a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0051a0601">答：自心求道，隨處得安；欲敎有緣，必依房舍。鈍根無智，必須
<lb ed="ZW" n="0051a07"/>盡力護<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051002" n="0051002"/>持。上行之人，通半偈而悟道。故《菩薩經》云：「有一比
<lb ed="ZW" n="0051a08"/>丘，乞好房舍，始可修道。佛卽喚來，與共同房宿，當夜得道，成羅漢
<lb ed="ZW" n="0051a09"/>果。」</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0051a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0051a1001">問：意會無生，心遊淨境。何因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051003" n="0051003"/>出空入有，還住世間，見於善
<lb ed="ZW" n="0051a11"/>惡？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0051a12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0051a1201">答：雖合無生名，意遊振旦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051004" n="0051004"/>。此土煩鬧喧繞者多，若不隨世
<lb ed="ZW" n="0051a13"/>化，無由入理。身逐凡情，心遊出世。雖復現身，隱顯身是。夫心入
<lb ed="ZW" n="0051a14"/>至道，冥寂幽微，非是淺情之能測。故《心王經》云：「凡身粗重，不能
<lb ed="ZW" n="0051a15"/>遠到他方。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051005" n="0051005"/></p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0051a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0051a1601">問：修道應須勤苦節身，廣學多聞，何意端然直坐，懵懵無所思
<lb ed="ZW" n="0051a17"/>量？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0051a18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0051a1801">答：云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051006" n="0051006"/>存波若，淡泊淸虛。雖復身力不勤，心功竭盡，廣學知
<lb ed="ZW" n="0051a19"/>見，都無成益。嘿念思禪，卽是出道之梯蹬。故經云：「五百羅漢習
<lb ed="ZW" n="0051a20"/>學盡世之經書，不能迴心返照。」</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW01.0002.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="ZW" n="0052a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pZW01p0052a0101">問：佛示定心悲嘆始喜門，心意坦然。何意還有經論，乍惡乍
<lb ed="ZW" n="0052a02"/>好，道是說非？</p></sp>
<lb ed="ZW" n="0052a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pZW01p0052a0301">答：得意忘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001" n="0052001"/>言，亦無好惡是非。言二毒未除，小智無知，身心
<lb ed="ZW" n="0052a04"/>俱闇。或生卑賤，習氣未除，惡業緣牽，還歸舊道。利根宿貴，心遊
<lb ed="ZW" n="0052a05"/>曠遠，識達苦空，體解眞如，合無生理。故經云：羅睺是佛之子，嬌慢
<lb ed="ZW" n="0052a06"/>陵天。如來一乘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052002" n="0052002"/>，柔和更無違犯，名爲羅睺<anchor xml:id="nkr_note_add_0052a0601" n="0052a0601"/><anchor xml:id="beg0052a0601" n="0052a0601"/>密<anchor xml:id="end0052a0601"/>行。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="ZW" n="0052a07"/>
<lb ed="ZW" n="0052a08"/><p xml:id="pZW01p0052a0801">〔錄文完〕</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0052a0601" to="#end0052a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">密</lem><rdg wit="#wit.orig">蜜</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="zangwai-notes">
<head>方廣錩 校注</head>
<p>
<note n="0046001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046001">引文出自《法華經》卷一，原文作：「十方佛土中，唯有一乘法，無二亦無三。除佛方便說，但以假名字，引導於衆生。說佛智慧故，諸佛出於世，唯此一事實，餘二則非眞。」參見《大正藏》第9卷第8頁上。</note>
<note n="0046002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046002">《維摩詰經》中未查到這段引文。但《法華經》云：「六十小劫身心不動，聽佛所說謂如食頃。」參見《大正藏》第9卷第4頁上。</note>
<note n="0046003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046003">「非妙非闇非冥」，原文如此，疑有漏誤。</note>
<note n="0046004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046004">「杳」，底本作「水日」，據文意改。</note>
<note n="0046005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046005">引文出自《維摩詰經》卷一，參見《大正藏》第14卷第537頁下。</note>
<note n="0046006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046006">「圖」，底本作「圓」，據文意改。</note>
<note n="0047001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047001">「已」，底本作「以」，據《法華經》改。</note>
<note n="0047002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047002">引文出自《法華經》卷一，參見《大正藏》第9卷第8頁中。</note>
<note n="0047003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047003">「師」，底本作「定」，據文意改。</note>
<note n="0047004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047004">「思」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0047005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047005">「靜」，疑或作「淨」。</note>
<note n="0047006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047006">「以」，底本作「已」，據文意改。</note>
<note n="0047007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047007">引文當出自《金剛經》。</note>
<note n="0047008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047008">引文出自《法華經》卷一，原文作「安禪合掌，以千萬偈」。參見《大正藏》第9卷第3頁上。</note>
<note n="0047009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047009">「合」前疑漏「實」、「暗」等類似意義的字。</note>
<note n="0048001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">引文出自《法花經》卷一，行文略有不同，參見《大正藏》第9卷第8頁上。</note>
<note n="0048002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048002">引文出自《法華經》卷五，參見《大正藏》第9卷第43頁下。</note>
<note n="0048003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048003">引文出自《法華經》卷五，參見《大正藏》第9卷第43頁下。</note>
<note n="0048004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048004">引文出自《金剛經》，參見《大正藏》第8卷第752頁上。</note>
<note n="0048005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048005">「若」，疑或爲「知」。</note>
<note n="0048006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048006">「忘」，底本作「妄」，據文意改。</note>
<note n="0049001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049001">「嘩」，底本作「華」，據文意改。</note>
<note n="0049002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049002">「偏仄」，底本作「編責」，據文意改。</note>
<note n="0049003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049003">「相」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0049004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049004">「行」下疑漏「道」。</note>
<note n="0049005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049005">引文出自《大正藏》第12卷第400頁下。原文作「如庵羅果，生熟難知。」</note>
<note n="0049006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049006">「除」下疑漏「斷」。</note>
<note n="0049007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049007">此字不淸，似爲「肥」。</note>
<note n="0050001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050001">「論」，底本作「淪」，據文意改。</note>
<note n="0050002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050002">引文出自《佛爲心王菩薩說頭陀經》，文略有異。原文作：「一念返源，卽爲心師，不師於心。」參見本書第272頁。</note>
<note n="0050003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050003">「德」，底本作「得」，據文意改。</note>
<note n="0050004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050004">「尙」，底本作「上」，據文意改。</note>
<note n="0050005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050005">引文出自《法華經》卷四，原文作：「作色而罵佛，獲無量重罪。其人讀誦持，是法華經者。須臾加惡言，其罪復過彼。」參見《大正藏》第9卷第31頁中。</note>
<note n="0050006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050006">「倒」，底本作「到」，據文意改。</note>
<note n="0050007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050007">「答」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0050008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050008">「低」，底本作「氐」，據文意改。</note>
<note n="0051001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051001">「烈」，底本作「列」，據文意改。</note>
<note n="0051002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051002">「護」，底本作「摧」，據文意改。</note>
<note n="0051003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051003">「因」，底本作「因不」，據文意刪。</note>
<note n="0051004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051004">「振旦」，佛典一般作「震旦」。</note>
<note n="0051005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051005">引文出自《佛爲心王菩薩說頭陀經》原文作：「色身粗重，未能輕擧，遠到飛行，敎化衆生。」參見本書第314頁。</note>
<note n="0051006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051006">「云」，疑或作「心」。</note>
<note n="0052001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001">「忘」，底本作「妄」，據文意改。</note>
<note n="0052002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052002">「乘」，疑或爲「誡」。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0052a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0052a0601">密【CB】，蜜【藏外】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>